Eigen praktijk starten als oefentherapeut
Als oefentherapeut Cesar of Mensendieck kun je zelfstandig een praktijk beginnen. Je krijgt dan te maken met het Kwaliteitsregister Paramedici, AGB-codes, zorgverzekeraars en regels rond klachten en dossiers. In dit stappenplan zie je wat verplicht is en wat je nodig hebt om te kunnen contracteren.
Stap 1: 1. Beschermde opleidingstitel oefentherapeut
Oefentherapeut is een beroep uit artikel 34 van de Wet BIG. De opleidingstitel is wettelijk beschermd: je mag hem voeren als je de erkende bacheloropleiding hebt afgerond. Er is geen BIG-registratie voor oefentherapeuten; het BIG-register noemt het beroep wel bij de overige beroepen met beschermde opleidingstitel.
Stap 2: 2. Kwaliteitsregister Paramedici
Kwaliteitsregistratie loopt via het Kwaliteitsregister Paramedici. Wettelijk is dat niet verplicht, maar zorgverzekeraars eisen in hun inkoopbeleid dat oefentherapeuten de status kwaliteitsgeregistreerd hebben. Wil je contracteren, dan is registratie in de praktijk dus nodig.
- Elke vijf jaar toetst het register je opnieuw, onder meer op werkervaring (cliëntgebonden uren) en deskundigheidsbevordering.
- Sommige verzekeraars vragen ook deelname aan intervisie via het register. Controleer de actuele eisen in het inkoopbeleid.
Stap 3: 3. KvK-inschrijving en rechtsvorm
Je schrijft je onderneming in bij de Kamer van Koophandel. Veel starters kiezen een eenmanszaak; met compagnons kan een vof, maatschap of bv passend zijn. Laat je over de keuze adviseren, want die heeft gevolgen voor aansprakelijkheid en belasting.
- Oefentherapie binnen je deskundigheidsgebied kan vrijgesteld zijn van btw. Diensten die geen gezondheidszorg zijn, kunnen wel belast zijn. Zie de Belastingdienst.
Stap 4: 4. AGB-codes aanvragen bij Vektis
Zonder AGB-code kun je niet contracteren of declareren. Je vraagt twee soorten codes aan via het AGB-register van Vektis:
- Een persoonlijke AGB-code (zorgverlenerscode) met je kwalificatie als oefentherapeut.
- Een AGB-code voor je praktijk (onderneming en vestiging). Hiervoor heb je eerst een KvK-inschrijving nodig.
Zorgverzekeraars kijken bij contractering naar de oefentherapeuten die in Vektis aan je praktijk gekoppeld zijn. Houd die koppelingen dus actueel.
Stap 5: 5. Vergoeding, directe toegankelijkheid en contracten
Voor volwassenen vergoedt de basisverzekering fysiotherapie en oefentherapie alleen in bepaalde situaties. Bij een aandoening op de zogeheten chronische lijst krijgt je patiënt vergoeding vanaf de 21e behandeling; de eerste 20 behandelingen betaalt hij zelf of via een aanvullende verzekering. Daarnaast zijn er aparte regelingen voor onder meer bekkenfysiotherapie bij urine-incontinentie, artrose van heup of knie, etalagebenen (claudicatio intermittens) en COPD, elk met eigen voorwaarden en maximum.
- Onder de 18: vergoeding van een beperkt aantal behandelingen per jaar, met mogelijk een extra reeks; bij een chronische aandoening op de lijst vanaf de eerste behandeling.
- Volwassenen: vergoeding uit de basisverzekering gaat ten koste van het eigen risico. Al het andere valt onder de aanvullende verzekering, met per verzekeraar en polis een ander aantal behandelingen.
- Het pakket verandert regelmatig. Kijk elk jaar bij Zorginstituut Nederland wat er in de basisverzekering zit, en in de polisvoorwaarden van de verzekeraars wat aanvullend vergoed wordt.
Oefentherapie is direct toegankelijk: cliënten kunnen zonder verwijzing bij je terecht. Je screent dan eerst of oefentherapie passend is. Verzekeraars kunnen voor bepaalde vergoedingen wel een verwijzing of diagnose van een arts vragen; lees daarvoor hun polisvoorwaarden.
- Zorgverzekeraars publiceren hun inkoopbeleid voor oefentherapie met de eisen voor een contract. Lees dat ruim op tijd.
- Zonder contract kun je ook werken, maar dan krijgt je cliënt bij een naturapolis vaak minder vergoed.
- Declareren bij zorgverzekeraars gaat elektronisch via VECOZO.
Stap 6: 6. Wkkgz, Wtza en dossierplicht
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) geldt ook voor jou als zelfstandige. Je hebt een klachtenregeling nodig, een kosteloos toegankelijke klachtenfunctionaris en aansluiting bij een erkende geschilleninstantie. Daarnaast meld je je nieuwe praktijk via toetredingzorgaanbieders.nl (meldplicht Wet toetreding zorgaanbieders), voordat je start met zorg verlenen. Die meldplicht geldt ook voor solisten en zzp'ers.
- Dossierplicht (WGBO): je legt per patiënt een dossier aan en bewaart het in principe minimaal 20 jaar, gerekend vanaf de laatste wijziging. Zie Rijksoverheid.
- AVG: gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens. Zorg voor beveiligde opslag en communicatie, verwerkersovereenkomsten met leveranciers en een privacyverklaring.
Leden van de VvOCM zijn voor klachten en geschillen aangesloten bij het Klachtenloket Paramedici.
Stap 7: 7. Verzekeringen, beroepsvereniging en bijblijven
Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is voor jou als zelfstandige onmisbaar. Zorgverzekeraars stellen zo'n verzekering doorgaans als voorwaarde in hun contract. Denk ook aan een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en een arbeidsongeschiktheidsvoorziening.
- Beroepsvereniging: de Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck (VvOCM) stelt het beroepsprofiel en de beroepscode vast en ondersteunt praktijkhouders.
- Blijf bijscholen voor je kwaliteitsregistratie. Geaccrediteerde e-learnings helpen je om dat flexibel te doen.
Praktijksoftware kiezen
Voor je dossiervoering, agenda en declaraties heb je software nodig. Waar je op let, zoals declareren via VECOZO, de bewaarplicht en overstappen naar een ander pakket, lees je in de gids software voor het cliëntendossier kiezen.
Bijscholing voor zelfstandigen
Geaccrediteerde e-learnings die je naast je praktijk volgt, op je eigen moment:
Veelgestelde vragen
Moet een oefentherapeut in het BIG-register staan?
Nee. Oefentherapeut is een artikel 34-beroep in de Wet BIG met een beschermde opleidingstitel, zonder BIG-registratie. Kwaliteitsregistratie loopt via het Kwaliteitsregister Paramedici.
Is registratie in het Kwaliteitsregister Paramedici verplicht?
Niet wettelijk. Zorgverzekeraars eisen in hun inkoopbeleid wel dat oefentherapeuten kwaliteitsgeregistreerd zijn. Zonder registratie krijg je dus geen contract.
Wordt oefentherapie vergoed uit de basisverzekering?
Voor volwassenen alleen in bepaalde gevallen, zoals bij een aandoening op de chronische lijst (vanaf de 21e behandeling) of bij specifieke regelingen. Kinderen krijgen een beperkt aantal behandelingen vergoed. De actuele regels staan bij Zorginstituut Nederland.
Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig?
Nee, oefentherapie is direct toegankelijk. Je start met een screening. Voor sommige vergoedingen kan een verzekeraar wel een verwijzing of diagnose van een arts vragen.
Deze gids is informatief en met zorg samengesteld. Regels, eisen en vergoedingen veranderen; controleer de actuele situatie altijd bij de genoemde instanties. Laatst gecontroleerd: oktober 2026.
Bronnen
- Wet BIG (wetten.overheid.nl)
- BIG-register: overige beroepen (artikel 34)
- Kwaliteitsregister Paramedici
- VvOCM: kwaliteit van zorg oefentherapeut
- Vektis: AGB-register
- KvK: starten
- Zorginstituut Nederland: fysiotherapie en oefentherapie (Zvw)
- Zilveren Kruis: voorwaarden oefentherapie 2026-2027
- Wkkgz (wetten.overheid.nl)
- Toetreding zorgaanbieders (Wtza-meldplicht)
- Rijksoverheid: bewaren medisch dossier
- Belastingdienst: btw-vrijstelling medische beroepsbeoefenaren
- VECOZO


