Ergotherapie bij chronische pijn: van pijn bestrijden naar leven met ruimte

Een cliënt met pijnklachten die al langer dan drie maanden aanhouden heeft meestal een lange weg achter de rug. Onderzoeken zonder afwijkingen, wisselende adviezen, en het onuitgesproken vermoeden dat het misschien toch tussen de oren zit. Als paramedicus ben je vaak niet de eerste die iets probeert, en dat bepaalt hoe je begint.

Waarom pijn blijft als er niets meer kapot is

Bij acute pijn is er een duidelijk verband tussen weefselschade en de pijn die je voelt. Bij aanhoudende pijn is dat verband losgeraakt: het zenuwstelsel is gevoeliger geworden en geeft alarm bij prikkels die eerder geen pijn gaven. Dat is geen inbeelding en ook geen aanstellerij, maar een systeem dat te lang in de hoogste stand heeft gestaan.

Voor de behandeling verandert dat alles. Zoeken naar de kapotte plek levert niets meer op. De vraag wordt: wat houdt het systeem in die stand, en hoe krijgen we het rustiger?

Het patroon dat je bijna altijd ziet

Op een goede dag wordt alles ingehaald wat bleef liggen. Twee slechte dagen later begint het opnieuw. Dit patroon van pieken en dalen is voor cliënten uitputtend en ondermijnt het vertrouwen in het eigen lichaam: wat je vandaag kunt, zegt niets over morgen.

Doorbreken doe je niet door minder te doen, maar door gelijkmatiger te doen. Zoek het niveau dat op een slechte dag óók haalbaar is, houd dat een tijd vast, en breid pas uit als de dagen voorspelbaar worden. Dat voelt in het begin frustrerend traag, en juist die frustratie is het gesprek waard.

Drie dingen die ergotherapie toevoegt

1. Uitleg die klopt met wat iemand voelt. Veel cliënten hebben te horen gekregen dat er niets aan de hand is. Uitleg over een overgevoelig zenuwstelsel geeft eindelijk een verklaring die de pijn serieus neemt zonder schade te veronderstellen. Dat alleen al verlaagt de spanning.

2. Activiteiten opnieuw opbouwen. Niet in het algemeen bewegen, maar de handelingen die voor déze cliënt betekenis hebben. Boodschappen doen, werken, een kind optillen. Met de COPM krijg je scherp welke dat zijn en hoe tevreden iemand daarover is.

3. De omgeving meenemen. Een partner die alles overneemt is goedbedoeld en vaak contraproductief. Werkgevers willen meestal meedenken maar weten niet hoe. Daar ligt een rol die niemand anders in de keten oppakt.

Wat je beter niet doet

Rust adviseren als hoofdstrategie. Beloven dat de pijn weggaat. Of het omgekeerde: de pijn wegwuiven omdat de scan schoon is. Alle drie kosten je het vertrouwen, en zonder vertrouwen komt een cliënt met pijn niet in beweging.

Verwante beelden vragen om dezelfde aanpak maar hebben eigen accenten. Zie bijvoorbeeld fibromyalgie, aspecifieke rugklachten en aanhoudende hoofdpijn.

Je hierin verdiepen

Deze geaccrediteerde e-learnings sluiten aan bij dit onderwerp. Online te volgen in je eigen tempo, met certificaat na afronding.

• Ergotherapie bij aanhoudende pijnklachten — de kern: uitleg geven, doseren, opbouwen en terugval opvangen. 6 uur, 6 accreditatiepunten.
• Ergotherapie en aspecifieke rugklachten — de meest voorkomende variant, met bewegingsangst als rode draad. 3 uur, 3 punten.
• Ergotherapie en Burn-out — pijn en uitputting lopen vaak samen; energieverdeling werkt bij beide. 6 uur, 6 punten.
• Oplossingsgericht werken — gespreksvoering die vertrekt bij wat wél lukt, onmisbaar bij iemand die al veel heeft geprobeerd. 8 uur, 8 punten.

Volg je er meer dan één, dan geldt automatisch bundelkorting: 10% bij twee cursussen, 15% bij drie.

→ Bekijk de e-learning over aanhoudende pijnklachten